นักศึกษา (Student):
6610420012 นางสาว ดวงดาว ชนะสุข
การพัฒนาและประเมินผลแนวปฏิบัติการพยาบาลเพื่อป้องกันภาวะความดันในกะโหลกศีรษะสูงในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองแตก
ปีผลงานวิจัย (Research Year):
2025
อาจารย์ที่ปรึกษา (Advisor):
ผศ.ดร. รัดใจ เวชประสิทธิ์
คำสำคัญ (Keywords):
#โรคหลอดเลือดสมองแตก#ภาวะความดันในกะโหลกศีรษะสูง#แนวปฏิบัติการพยาบาล
วัตถุประสงค์ (Objectives)
เพื่อพัฒนาและประเมินผลแนวปฏิบัติการพยาบาลเพื่อป้องกันภาวะความดันในกะโหลกศีรษะสูงในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองแตก
วิธีการดำเนินการวิจัย (Methodology)
การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา โดยใช้กรอบแนวคิดการปฏิบัติตามหลักฐานเชิงประจักษ์ของไอโอวา ร่วมกับการทบทวนวรรณกรรม ที่เกี่ยวกับการป้องกันภาวะความดันในกะโหลกศีรษะสูง แบ่งการศึกษาเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การพัฒนาและประเมินคุณภาพแนวปฏิบัติการพยาบาลเพื่อป้องกันภาวะความดันในกะโหลกศีรษะสูงในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองแตก และระยะที่ 2 การทดลองใช้และประเมินผลการทดลองใช้แนวปฏิบัติการพยาบาลเพื่อป้องกันภาวะความดันในกะโหลกศีรษะสูงในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองแตก เครื่องมือในการวิจัย ประกอบด้วย เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง คือ แนวปฏิบัติการพยาบาลเพื่อป้องกันภาวะความดันในกะโหลกศีรษะสูงในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองแตก ที่พัฒนาขึ้น และเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย แบบสอบถามพยาบาล ได้แก่ แบบสอบถามความเป็นไปได้ในการนำแนวปฏิบัติการพยาบาลไปใช้ และแบบสอบถามการปฏิบัติตามแนวปฏิบัติของพยาบาล ซึ่งได้รับการตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 3 ท่าน ได้ค่าความตรงตามเนื้อหา เท่ากับ .96 และ .95 ตามลำดับ ค่าความเที่ยงของเครื่องมือ เท่ากับ .78 และ .79 ตามลำดับ และแบบเก็บรวบรวมข้อมูลของผู้ป่วย ได้แก่ แบบเก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคลและแบบประเมินสัญญาณเตือนเริ่มแรกของภาวะความดันในกะโหลกศีรษะสูง ซึ่งแบบประเมินสัญญาณเตือนเริ่มแรกของภาวะความดันในกะโหลกศีรษะสูง มีค่าความตรงตามเนื้อหา เท่ากับ .95 ค่าความเที่ยงของเครื่องมือ เท่ากับ 1.0 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ ประกอบด้วย พยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงาน ณ หออภิบาลผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรม 3 โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช จำนวน 30 คน และผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองแตก จำนวน 15 ราย เก็บรวบรวมข้อมูลในช่วงเดือนมิถุนายน ถึง เดือนสิงหาคม 2568 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงบรรยาย
ผลการวิจัย (Research Results)
1. แนวปฏิบัติการพยาบาลเพื่อป้องกันภาวะความดันในกะโหลกศีรษะสูงในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองแตก ที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย 1) การประเมินภาวะความดันในกะโหลกศีรษะสูง 2) การพยาบาลเพื่อคงไว้ซึ่งการไหลเวียนเลือดไปเลี้ยงสมอง และ 3) การหลีกเลี่ยงและลดปัจจัยที่ทำให้ความดันในกะโหลกศีรษะเพิ่มขึ้น ซึ่งได้รับการประเมินคุณภาพจากผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 3 ท่าน ด้วยเครื่องมือการประเมินคุณภาพแนวทางปฏิบัติสำหรับการวิจัยและการประเมินผล (Appraisal of Guidelines for Research & Evaluation: AGREE II) ผลการประเมินพบว่าแนวปฏิบัติในภาพรวมอยู่ที่ร้อยละ 100
2. พยาบาลผู้ใช้แนวปฏิบัติ ให้ความเห็นว่าแนวปฏิบัติที่พัฒนาขึ้น มีความเป็นไปได้ในการนำไปใช้ดูแลผู้ป่วยในอยู่ในระดับสูง (M= 4.98, SD= 0.05)
3. พยาบาลผู้ใช้แนวปฏิบัติ สามารถปฏิบัติตามแนวปฏิบัติได้ อยู่ในระดับสูง (M= 3.99, S.D.= 0.01)
4. ค่าเฉลี่ยของความดันโลหิตตัวบนของผู้ป่วยหลังได้รับการดูแลตามแนวปฏิบัติในระยะ 6, 12 และ 24 ชั่วโมงแรก อยู่ที่ 144 มม.ปรอท (SD= 13.94), 140 มม.ปรอท (SD= 11.85) และ 136 มม.ปรอท (SD= 10.80) ตามลำดับ
5. ไม่พบอุบัติการณ์การมีสัญญาณเตือนเริ่มแรกของภาวะความดันในกะโหลกศีรษะสูงของผู้ป่วยหลังได้รับการดูแลตามแนวปฏิบัติ ในระยะ 6, 12 และ 24 ชั่วโมงแรก
สรุปและข้อเสนอแนะ (Conclusion and Recommendations)
ควรนำแนวปฏิบัตินี้ไปใช้อย่างต่อเนื่องในหออภิบาลผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรม 3 และหอผู้ป่วยอื่นที่มีบริบทใกล้เคียงกัน และควรทำการศึกษาวิจัยต่อเนื่องเกี่ยวกับผลลัพธ์ระยะยาวหลังการใช้แนวปฏิบัติ รวมถึงการปรับปรุงแนวปฏิบัติให้เป็นปัจจุบันทันสมัยอยู่เสมอ