นักศึกษา (Student):
6610420028 นาง วันดี ศิริโชติ
ประสบการณ์ของพยาบาลในการจัดการเพื่อส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินทางอากาศภาคใต้
Nurse's Experiences in Management for Aeromedical Interfacility
Transfer of Emergency Patients in Southern Thailand
ปีผลงานวิจัย (Research Year):
2026
อาจารย์ที่ปรึกษา (Advisor):
ผศ.ดร. ชุติวรรณ ปุรินทราภิบาล
คำสำคัญ (Keywords):
#ประสบการณ์พยาบาล#การจัดการ#การส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินทางอากาศ#ภาคใต้#วิจัยเชิง คุณภาพ
วัตถุประสงค์ (Objectives)
เพื่อศึกษาประสบการณ์ของพยาบาลในการจัดการเพื่อส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินทางอากาศในภาคใต้
วิธีการดำเนินการวิจัย (Methodology)
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบบรรยาย (descriptive qualitative research) โดยเก็บข้อมูลจากพยาบาลในภาคใต้ที่มีส่วนร่วมในกระบวนการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉิน ทางอากาศในรูปแบบการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินระหว่างสถานพยาบาล (interfacility patient transfer) ตั้งแต่การประเมินและเตรียมความพร้อมผู้ป่วย ณ สถานพยาบาลต้นทาง การประสานงานกับทีม ที่เกี่ยวข้อง การดูแลระหว่างการส่งต่อบนอากาศยานโดยทีมบิน ตลอดจนการส่งมอบผู้ป่วยฉุกเฉินให้กับทีมบินหรือสถานพยาบาลปลายทาง เก็บข้อมูลระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงมีนาคม 2568
ผลการวิจัย (Research Results)
สรุปผลการวิจัย
1. ข้อมูลทั่วไปของผู้ให้ข้อมูล จากการศึกษาผู้ให้ข้อมูลจำนวน 25 ราย พบว่าส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 80.00 มีอายุเฉลี่ย 33.68 ปี (SD = 5.86) อายุสูงสุด 46 ปีและต่ำสุด 25 ปี โดยกลุ่มอายุที่พบมากที่สุดคือ 25–34 ปี (ร้อยละ 56.00) ผู้ให้ข้อมูลทุกคนประกอบวิชาชีพพยาบาล (ร้อยละ 100.00) มีประสบการณ์การทำงานเฉลี่ย 11.08 ปี (สูงสุด 23 ปี และต่ำสุด 2 ปี) ด้านการพัฒนาศักยภาพ พบว่าเคยผ่านการอบรมระบบส่งต่อและอบรมเฉพาะทางในสัดส่วนเท่ากันคือร้อยละ 80.00 ขณะที่เคยผ่านการอบรมระบบส่งต่อทางอากาศร้อยละ 52.00 โดยส่วนใหญ่ผ่านการอบรมจำนวน 1–3 ครั้ง (ร้อยละ 48.00) รองลงมาคือ 4–6 ครั้ง (ร้อยละ 28.00) และ 10 ครั้งขึ้นไป (ร้อยละ 26.00) ตามลำดับ
2. ประสบการณ์ในการจัดการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินทางอากาศ พบว่ามี 4 ประเด็นหลัก และ 11 ประเด็นย่อย ดังนี้
2.1 การจัดการทรัพยากร ประกอบด้วย ประเด็นด้วย 3 ประเด็นย่อย คือ 1) การจัดการบุคลากร 2) การจัดการอุปกรณ์ ยา และเวชภัณฑ์ทางการแพทย์ และ 3) การจัดการอากาศยานและพื้นที่ขึ้นลง
2.2 การจัดการเวลา ประกอบด้วย ประเด็นด้วย 3 ประเด็นย่อย คือ 1) การทำงานเป็นทีมเพื่อเตรียมความพร้อมก่อนส่งต่อ 2) การประสานงานอย่างรวดเร็ว ชัดเจน และเป็นปัจจุบัน และ 3) การเคลื่อนย้านแบบไร้รอยต่อ
2.3 การจัดการความปลอดภัยบนอากาศยาน ประกอบด้วย 3 ประเด็น คือ 1) การจัดการความปลอดภัยผู้ป่วย 2) การจัดการความปลอดภัยญาติ และ 3) การจัดการความปลอดภัยบุคลากร
2.4 การจัดการข้อมูล ประกอบด้วย ประเด็นด้วย 2 ประเด็นย่อย คือ1) การจัดการข้อมูลผู้ป่วย และ 2) การจัดการข้อมูลการบิน
สรุปและข้อเสนอแนะ (Conclusion and Recommendations)
ข้อเสนอแนะ
ข้อเสนอแนะด้านบริหารการพยาบาล
1. ด้านระบบบริการ เสนอผู้บริหารการพยาบาลสนับสนุนให้มีการจัดทำแนวปฏิบัติหรือคู่มือการจัดการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินทางอากาศในกลุ่มโรคที่พบบ่อย ที่ครอบคลุมขั้นตอนสำคัญ เช่น การประเมินผู้ป่วย การเตรียมอุปกรณ์ การเตรียมญาติ การเคลื่อนย้ายขึ้นอากาศยาน รวมถึงแนวทางการรับมือเหตุฉุกเฉินขณะบิน
2. ด้านพัฒนากำลังคน เสนอผู้บริหารการพยาบาลใช้เป็นข้อมูลสนับสนุนในการบริหารและพัฒนาอัตรากำลังในการจัดการส่งต่อทางอากาศ และบูรณาการระบบส่งส่งต่อทางอากาศ
3. ด้านพัฒนาระบบการประสานงานระหว่างหน่วยงาน การสื่อสารเพื่อการส่งต่อระหว่างสถานพยาบาล
ข้อเสนอแนะในการทำวิจัยครั้งต่อไป
1. การศึกษาประสบการณ์ของบุคลากรหรือผู้มีส่วนร่วมหน่วยงานอื่น เช่น แพทย์ นักบิน เจ้าหน้าที่ศูนย์สั่งการ เพื่อให้ได้มุมมองแบบองค์รวมที่สามารถนำไปสู่การออกแบบระบบที่ตอบสนองต่อความต้องการของทุกฝ่าย
2. การศึกษาเปรียบเทียบบริบทการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินทางอากาศในภาคอื่นของประเทศหรือในระดับต่างประเทศ ช่วยให้เห็นแนวทางปฏิบัติที่ดีและสามารถนำมาปรับใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของภาคใต้
3. การศึกษาความต้องการและความคาดหวังของผู้ป่วยและญาติในการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินทางอากาศ ข้อมูลเชิงลึกเพื่อพัฒนาคุณภาพบริการ